• Koronawirus. Świat oszalał!
    Komentarze i refleksje,  Medycyna

    Koronawirus. Świat oszalał! 

    Koronawirus. Świat oszalał! A w nim całe mnóstwo rozmaitych informacji i dezinformacji. Dezinformacje są tak liczne i tak rozpięte w treści, że chyba nic w ostatnich dziesięcioleciach nie spowodowało tak dużego rozchwiania informacyjnego. I także, nie wzbudzało tak wielkich emocji, jak te właśnie, związane z wirusem Covid-19. Powodów takiego stanu rzeczy może być wiele. Przede wszystkim zbyt skąpe informacje – mimo wszystko – w mediach oficjalnych; skąpe co do istoty rzeczy. Za to całe mnóstwo powtórzeń, bałaganu informacyjnego, sprzeczności widocznych “gołym okiem” itp. A społeczeństwo, jak stado baranów, zaganianych jest to tu, to gdzie indziej, karmionych pakietem wizualizacji oraz  przerażających wieści ze świata. Generalnie jestem za! Wydaje się, że ten…

  • Technika zmienia medycynę
    Medycyna

    Jak technika zmienia medycynę. Pożytki i zagrożenia

    Obrazek: Rezonans magnetyczny Postęp w medycynie (szczególnie w diagnostyce i terapii) możliwy był (o czym pisałam w innych wpisach z kategorii: medycyna) w decydującym stopniu dzięki technice. Technika zmienia medycynę, i to w istotnej mierze. Przynosi ona nieocenione korzyści we wszystkich (poza psychoterapią) działach i specjalnościach medycznych. Jednakże przecenianie techniki może prowadzić do zaniechania bezpośredniego kontaktu z chorym. Odchodzi się od badania tradycyjnego, które polega na oglądaniu chorego, osłuchiwaniu, opukiwaniu, obmacywaniu i przede wszystkim na rozmowie z pacjentem. Im więcej wprowadza się techniki do medycyny – tym bardziej oddalają się od siebie lekarz i pacjent. Lekarz dla pacjenta staje się obsługującym urządzenia, i to one dla pacjenta zdają się mieć…

  • Techniczne zniewolenie nowoczesnej medycyny
    Medycyna

    Techniczne zniewolenie nowoczesnej medycyny

    Techniczne zniewolenie nowoczesnej medycyny: tytuł wpisu nie pozostawia wątpliwości, jaki punkt widzenia na medycynę zamierzam przedstawić. Współczesna medycyna jest tak bardzo związana z techniką, że nie będzie przesady w twierdzeniu, iż nie istniałaby nowoczesna medycyna bez zastosowania licznych rozwiązań technicznych. Poziom medycyny i jej skuteczność są również uwarunkowane osiągnięciami kilku podstawowych dyscyplin naukowych. Takich jak: chemia, biologia, fizyka, psychologia i bezpośrednio zależny jest od stanu i zaawansowania badań naukowych w tych gałęziach wiedzy. Uzależnienie człowieka od techniki Termin „zniewolenie” może wydawać się zbyt mocny, ponieważ nasuwa jednoznacznie negatywne skojarzenia. Jednakże postaram się wykazać, że kwestia ta przedstawia się dość ambiwalentnie. Technika stała się dobrodziejstwem dla medycyny i w rezultacie dla…

  • Transplantacja tkanek i narządów
    Medycyna

    Transplantacja tkanek i narządów

    Nową specjalnością chirurgii, począwszy od 2. połowy XX w., staje się (w coraz szerszym zakresie) transplantacja tkanek i narządów. Zapoczątkował ją genewski chirurg Jacques Reverdin, który już w 1917 r. przeszczepiał skórę rannym żołnierzom, przeszczepiając małe paski skórne z ciała pacjenta. Niekiedy wspomina się o jeszcze wcześniejszych próbach przeszczepu, np. w XVI w. Kaspar Tagliacozzi (włoski profesor medycyny) dokonał plastycznej chirurgii nosa, z użyciem płata skóry z ramienia, co opisał w swojej książce. A wzorował się podobno na opisach słynnego hinduskiego lekarza Susruty o operacyjnym odtwarzaniu nosa, w III w. Początki transplantologii Prekursorem  przeszczepu  narządów (we współczesnym rozumieniu) był Alexis Carrel, francuski fizjolog i chirurg, pracujący w Nowym Jorku. W 1912 r.…

  • Technika w medycynie
    Medycyna

    Technika w medycynie

    Technika w medycynie rozwija się wraz z postępem w nauce i technice oferując coraz to nowszą i bardziej skomplikowaną aparaturę medyczną, pozwalającą na dokładniejszą diagnozę lekarską oraz głębszą ingerencję w procesy terapeutyczne. Technika medyczna i lekarz Postęp w diagnostyce i w terapii możliwy był właśnie dzięki technice. Przynosi ona nieocenione korzyści we wszystkich (poza psychoterapią) działach i specjalnościach medycznych. Jednakże przecenianie techniki prowadzić może do zaniechania bezpośredniego kontaktu z chorym, a więc porzucenie badania tradycyjnego. Polega ono na oglądaniu chorego osłuchiwaniu opukiwaniu obmacywaniu i przede wszystkim na rozmowie z pacjentem. Im więcej wprowadza się techniki do medycyny – tym bardziej oddalają się od siebie lekarz i pacjent. Lekarz dla pacjenta…

  • Radiologia
    Medycyna

    Radiologia

    Obrazek: Aparat do radioterapii Radiologia (łac. radius – promień) jest to nauka o stosowaniu promieni jonizujących w leczeniu i diagnostyce. Rentgenologia (dział medycyny stosujący promienie rentgenowskie) w połączeniu z wykorzystaniem energii jądrowej tworzy radiologię – rozległą gałąź stosowaną nie tylko w medycynie. Lekarska radiologia zawiera radiodiagnostykę i radioterapię. Radiodiagnostyka W radiodiagnostyce stosuje się radiografię – jest to rejestracja obrazów badanej tkanki na błonie radiograficznej za pomocą promieniowania rentgenowskiego czy elektronowego oraz radioskopię – umożliwiającą oglądanie struktury badanej tkanki na monitorze. Radioterapia Radioterapia natomiast zajmuje się leczeniem nowotworów, wykorzystując rozmaite promieniowanie jonizujące (rentgenowskie i gamma – γ, strumień elektronów lub protonów). Techniki radiologiczne nie pozostają bez wpływu na organizm ludzki. Podczas badań…

  • Psychiatria
    Medycyna

    Psychiatria

    Obrazek: Narrenturm (Wieża Głupców) w Wiedniu Psychiatria (gr. psyche – dusza), jest dziedziną medycyny, kryjącą wciąż jeszcze najwięcej tajemnic. Do XX w. wiedza o chorobach psychicznych była znikoma. Jedni upatrywali jej podłoża w zaburzeniach życia duchowego, inni – w zaburzeniach somatycznych. Głównym sposobem postępowania do XIX w. było izolowanie chorego, a w razie potrzeby spętanie, związanie, przykucie, zakucie w kajdany; w XIX w. stosowano raczej samą izolację. Choroby psychiczne – najpóźniej rozpoznawane i leczone Dopiero w XX wieku zapoczątkowano aktywny sposób leczenia chorób psychicznych. Pierwszą lecznicę  Klinikę „Burghölzli” dla psychicznie chorych otwarto w 1865 r. w Zurychu, był to jednocześnie akademicki ośrodek badawczy. Klinika jest czynna do dziś, a doświadczenie zdobywali tam najsławniejsi…

  • Opieka medyczna nad dzieckiem
    Medycyna

    Opieka medyczna nad dzieckiem

    Opieka medyczna nad dzieckiem przez całe wieki była w medycynie pomijana. Takie podejście wpisywało się zresztą w znacznie szerszy kontekst traktowania dziecka. Jeszcze w XIX w. prawa dzieci prawie nie istniały, nie było mowy o jakimś szczególnym statusie dziecka. Zarówno narodziny nie były skrupulatnie ewidencjonowane, jak i pozbycie się noworodka, w niektórych rejonach Europy, nie było czymś rzadkim i bezwzględnie nagannym. Rozwój opieki medycznej nad dzieckiem Anglia, Francja i Austria, jako pierwsze zwróciły uwagę na problem zachorowań i umieralności dzieci. Na terenach polskich Józef Brodowicz zorganizował, dość wcześnie, bo już w 1833 r., w szpitalu krakowskim mały oddział pediatryczny. Natomiast pierwszy szpital dla dzieci, władze (austriackie wówczas) otworzyły we Lwowie w…

  • Farmacja - osiągnięcia
    Medycyna

    Farmacja: osiągnięcia XX wieku

    Farmacja zrobiła zawrotną karierę w drugiej połowie XX wieku, a jej osiągnięcia są trudne do przecenienia. Zwłaszcza kiedy wzrastała w ogromnym tempie liczba specyfików medycznych. Część z nich stanowi jedynie nowe opakowanie starego leku, bądź stary lek nieznacznie udoskonalony. Część specyfików znika po bardzo krótkim czasie. Niewątpliwie ogromna większość to leki nowe, leki nowej generacji, jak się je nazywa. Farmacja, farmakologia, farmakoterapia Osiągnięcia w dziedzinie chemii, począwszy od XIX w., wzbogaciły metody diagnostyczne i terapeutyczne, stworzyły też warunki dla zaistnienia i rozwoju farmacji (farmacji stosowanej, farmakologii), a także dziedzin pokrewnych: toksykologii, bromatologii (badanie żywności). Trudno sobie wyobrazić, czym byłaby medycyna dziś bez chemii. Zarówno wielu chemików jak i medyków otrzymało…

  • Chirurgia – rozwój
    Medycyna

    Chirurgia – rozwój w XX wieku

    Obrazek: Nowoczesna sala operacyjna Początki rozwoju chirurgii Obecnie chirurgia (i chirurdzy) cieszy się wysoką rangą. Ale jej historia nie jest tak rozległa i głęboka, jak niektórych innych specjalności. Dopiero w XVIII w. (1731 r.) w Paryżu powstała Akademia Chirurgii, a jej absolwenci zostali zrównani (1743 r.) z absolwentami Fakultetu Medycyny. Wcześniej praktyki chirurgiczne wykonywali głównie cyrulicy i balwierze, którzy jeszcze długo świadczyli swoje usługi, zwłaszcza biedniejszej części ludności. Prawdziwy rozkwit chirurgii przypada na koniec XIX w. W ubiegłych stuleciach ograniczała się głównie do amputacji kończyn i leczenia ran. To najbardziej powszechna opinia. Niemniej jednak w literaturze medycznej można spotkać opisy śmiałych operacji, przemyślnych narzędzi i utalentowanych operatorów, którzy doskonale radzili sobie…