Chrześcijaństwo

  • Władza papieży
    Chrześcijaństwo

    Władza papieży (Ch11)

    Obrazek: Pałac papieży w Avinionie (Francja) Władza papieży przechodziła dość dziwne koleje losu. Z jednej strony papiestwo rosło w siłę (kościelno-świecką), a z drugiej strony traciło terytoria swoich wpływów. Najpierw teren wschodniej Europy, po schizmie Focjusza, później, w XVI wieku, teren Europy środkowej i północnej, przyjmujący wyznanie protestanckie. Pozostały pod jurysdykcją religijną Rzymu, narody południowo-europejskie i romańskie, także Polska. Sprzedawanie stanowisk kościelnych Stanowiska, hierarchia stanowisk i godności kościelnych – traktowane były jako dobra świeckie. Mianowanie na stanowisko przez papieża było jego osobistą decyzją, często traktowane jako przysługa dla jakiegoś księcia, nierzadko za pieniądze. Stąd, hierarchowie kościelni byli właśnie przede wszystkim urzędnikami. Bardziej dbali o pomnażanie własnych majątków (np. szafowali dyspensami,…

  • Bądź pozdrowiona Matko z Lichenia
    Chrześcijaństwo,  Liryka

    Bądź pozdrowiona Matko z Lichenia

    Bądź pozdrowiona Matko z Lichenia. Oczywiście chodzi o wizerunek Przenajświętszej Marii Panny w Licheńskiej Bazylice. Sama Bazylika robi niesamowite wrażenie. Wielka imponująca kopuła Bazyliki, już z daleka widoczna, lśni pośród pól i wiejskich domów, drzew i kwiatów. Skromna okolica zdaje się mówić, że nie należy oczekiwać tak wspaniałej budowli, która ku zaskoczeniu ukazuje się naszym oczom. Sanktuarium Licheńskie Dawniejsze Sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej Bolesnej Królowej Polski, to bardzo ładny strzelisty kościół pod wezwaniem św. Doroty, do którego wiodą długie schody, a Cudowny Obraz jest już widoczny (a raczej był) od samego wejścia. Wokół i w środku tłumy rozmodlonych pielgrzymów. Cudowny Obraz zdaje się został przeniesiony do Bazyliki, nowego budynku Sanktuarium. Z…

  • Świecki model Kościoła
    Chrześcijaństwo

    Świecki model Instytucji Kościoła (Ch10)

    Obrazek: Państwo Kościelne w 1815 r. po wojnach napoleońskich Świecki model Instytucji Kościoła, tworzony był w zasadzie od początków średniowiecza, a ostatecznie w VIII w.  ukształtowało się Państwo Kościelne, które przetrwało do 1870 r. (zjednoczenie Włoch). Początkowo organizacja kościelna miała charakter republikański, stopniowo jednak nabierała cech imperatorskich, monarszych, z władzą absolutną i hierarchiczną. Stosunki świeckie (polityczne) miały swoje odbicie w sprawowaniu władzy przez papieży i biskupów. To właśnie polityczne interesy wyłączyły spod władzy Rzymu, m.in. obszar wschodniej Europy. Była to tzw. schizma Focjusza – zapoczątkowana w IX w., a w XI w. stała się faktem. Natomiast w okresie wielkiej schizmy zachodniej (od roku 1378 do soboru w Konstancji, 1414–1418), mało…

  • Heterodoksja i spory teologiczne
    Chrześcijaństwo

    Heterodoksja i spory teologiczne(Ch8)

    Obrazek: Mnisi świętego Benedykta niszczą wizerunek Apolla, czczonego w Cesarstwie Rzymskim (autor: WikiRigaou) Heterodoksja i spory teologiczne pojawiły się w momencie zetknięcia dwóch odmiennych kultur religijnych, chrześcijańskiej i pogańskiej, i to od samego początku procesu chrystianizacji. W czasie formowania się kanonu wiary i budowania struktur organizacyjnych nowego wyznania, namnożyło się wielu katechetów tworzących w odmienny sposób podwaliny dla nowego Kościoła. Sekty chrześcijańskie zwalczały się między sobą, zabiegając o jak największą liczbę wyznawców. Jednocześnie poszerzali swoje wpływy wśród pogan i nieprzychylnych władz. Pierwsze filozoficzne ujęcia poglądów chrześcijańskich, wiązano z nurtami gnozy hellenistycznej. Gnostycyzm Gnostycyzm był kierunkiem dość rozległym i niejednorodnym. Występowały duże rozbieżności co do faktu „narodzin i śmierci” Jezusa Chrystusa,…

  • Polityka Kościoła po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego
    Chrześcijaństwo

    Polityka Kościoła po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego (Ch7)

    Obrazek: Watykan Polityka Kościoła po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego będzie miała znamienne konsekwencje w późniejszych wiekach. Konsekwencje dla nowo utworzonych państw, ale również dla losów samego chrześcijaństwa. Chrześcijaństwo cierpiące, umęczone, poranione w pierwszych wiekach, leczy się z ran i umacnia. Umacnia się powoli, lawirując wśród wielu zagrożeń z zewnątrz i z wewnątrz, aczkolwiek z wieku na wiek staje się coraz silniejsze, bardziej rozległe i sławne. W miarę poczucia pewności – zaczyna samo kąsać. Każdego i wszystkich, którzy wejdą mu w drogę. Panowanie, oto cel, który przyświeca organizacji wspólnot chrześcijańskich – Kościołowi powszechnemu. Nie posłannictwo głoszenia Prawdy Objawienia; i nie kaznodziejstwo; nie pokora i skromność – niestety! Po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego powstaje…

  • Wszechpotężna scholastyka: rozum czy wiara
    Chrześcijaństwo

    Wszechpotężna scholastyka: rozum czy wiara (Ch6)

    Obrazek: Triumf św. Tomasza z Akwinu ze świętymi i aniołami (Andrea di Bonaiuto, 1366 r., Bazylika Santa Maria Novella, fresk) Wszechpotężna scholastyka: rozum czy wiara, to drugi wpis traktujący o relacjach teologii i filozofii okresu średniowiecza. Losy ideologii chrześcijańskiej różnie się kształtowały do czasu wkroczenia na arenę teologiczną drugiego wielkiego znawcy przedmiotu – św. Tomasza z Akwinu. Opracował on na nowo i kompleksowo kanon religii chrześcijańskiej, różniący się mniej lub bardziej (lecz prawie we wszystkich kwestiach) od doktryny św. Augustyna. I także odmienny od zapatrywań innych ideologów chrześcijaństwa, podejmujących fragmentarycznie zagadnienia teologiczne. Tomasz z Akwinu (1225–1274) próbuje dokonać syntezy chrześcijańskiego Objawienia i filozofii Arystotelesa. Otrzymuje przydomek Doctor Angelicus (Doktor Anielski).…

  • Wszechpotężna scholastyka: teologia wobec filozofii
    Chrześcijaństwo

    Wszechpotężna scholastyka: teologia wobec filozofii (Ch5)

    Scholastyka, ściśle ujmując, obejmuje okres w rozwoju filozofii (i teologii) od około VIII do XVI w. Wpis Wszechpotężna scholastyka: teologia wobec filozofii, omawia także znacznie wcześniejsze dzieje i relacje między tymi dwoma dziedzinami. Z łac. schola, to szkoła, która w nauczaniu średniowiecznym podejmowała próbę uzgodnienia prawd chrześcijańskich z rozumem, z dotychczasowym nauczaniem filozoficznym. Wyrażała dążenia większości uczonych tamtej doby, aby rozumieć to, w co się wierzy. W czasie scholastyki powstało sporo uniwersytetów, w których stosowano specjalne metody nauczania, tak, aby wiarę, objawienie pogodzić z logicznym rozumowaniem. Był taki okres, trwający od początku naszej ery aż do ok. XIV/XV w., kiedy filozofia przygasła, a szeroko i dość stanowczo postępująca chrystianizacja wyzwoliła…

  • Apologie oraz pisma antychrześcijańskie
    Chrześcijaństwo

    Apologie oraz pisma antychrześcijańskie (Ch4)

    Obrazek: Wielki Dzień gniewu Pańskiego, opisany w Apokalipsie. Obraz Johna Martina z 1853 r. Pierwsze apologie oraz pisma antychrześcijańskie mogły powstać już w II wieku naszej ery. Niektórzy dokumentaliści chrześcijańscy twierdzą, że nawet pod koniec I wieku n.e.  Całokształt koncepcji teologiczno-filozoficznych chrześcijańskich apologetów i Ojców Kościoła, formułowanych i rozwijanych od II do VII w. określa się mianem – patrystyki. W tym czasie powstało mnóstwo dzieł, pism, homilii, traktatów i listów. Część z nich została zakwalifikowana do pism kanonicznych, a znacznie większa część – to pisma apokryficzne. Kanon stanowią te pisma, które zostały uznane oficjalnie, przyjęte przez sobór (w tym wypadku w Trydencie – 1546 r.). Apokryfy (z gr. apokrypto – ukrywam, taję)…

  • Synkretyzm i asymilacja obrzędów pogańskich
    Chrześcijaństwo

    Synkretyzm i asymilacja obrzędów pogańskich (Ch3)

    Obrazek: obrzędy związane z ogniem Synkretyzm i asymilacja obrzędów pogańskich w obrębie chrześcijaństwa miały miejsce w pierwszych wiekach n.e., tj. w okresie zdobywania nowych wyznawców i krzewienia wyznania na nowych terenach. To, co próbował osiągnąć Konstantyn Wielki przy pomocy chrześcijaństwa (a mianowicie jedność i siłę państwa), okazało się chybione. Wspólna religia nie scaliła Cesarstwa Rzymskiego, wpływy łacińskie w zachodniej części i wpływy helleńskie na Wschodzie już wcześniej podzieliły Imperium: na Zachodnie i Wschodnie. Różne tempo postępu gospodarczego, odmienne interesy i odmienna kultura na trwałe podzieliły Cesarstwo. Wyższy poziom gospodarczy, kulturalny i edukacyjny wschodnich części Cesarstwa, spowodował przeniesienie centrum politycznego z Zachodu na Wschód. Przeróżne zabiegi w kierunku zachowania jedności państwa…

  • Losy chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim
    Chrześcijaństwo

    Losy chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim (Ch2)

    Obrazek: Symbole chrześcijaństwa Losy chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim początkowo były bardzo skomplikowane i trudne. Chrześcijanie stanowili nową, odrębną grupę w społeczności rzymskiej. Odnoszono się do nich ze wzgardą i podejrzliwością, oskarżając o wszelkie nieszczęścia i klęski: zarazę, głód, trzęsienia ziemi, za co, grupowo, skazywani byli na tortury i śmierć. Rozszarpywani przez dzikie zwierzęta, zapewniali publiczną rozrywkę w spektakularnych widowiskach. Przegrywali ze zmasowanym atakiem, lecz ich idea, dzieło religii Odkupienia – przetrwała. Cesarstwo Wschodnie Rzymskie z czasem nazwane zostało Bizantyjskim. Najpierw funkcjonowały obie nazwy, a jednoznaczna cezura między obu Cesarstwami jest trudna do ustalenia. Na przykład pod koniec III wieku Maksymilian panował w Rzymie, a Dioklecjan (od 286 r.) rezydował w…