-
Kontrowersje wokół Marcina Lutra (Ch18)
Kontrowersje wokół Marcina Lutra Obrazek: Spotkanie Marcina Lutra z legatem papieskim, kardynałem Kajetanem Marcin Luter (Eisleben – Saksonia, 1483 – 1546), otrzymał surowe wychowanie. Pobierał nauki w szkole katedralnej w Magdeburgu, potem w Eisenach, a następnie na uniwersytecie w Erfurcie. Najpierw otrzymał tytuł mistrza filozofii, dalej miał studiować prawo, gdy zdarzył się dziwny wypadek. W drodze do Erfurtu (2 lipca 1505) zaskoczyła go gwałtowna burza i piorun uderzył tuż obok, rzucając go na ziemię. Luter w ogromnym strachu miał rzec: „Święta Anno, jeśli pomożesz mi, zostanę zakonnikiem”. I rzeczywiście, mimo sprzeciwu ojca i zaskoczeniu przyjaciół, wstąpił do eremickiego zakonu św. Augustyna. Piorun, który nieomal go nie zabił, wydał się mu…
-
Buddyzm: religia bez Boga (BU8)
Religia bez Boga Obrazek: Posąg Buddy w Tajlandii Pierwotny buddyzm (buddyzm przedkanoniczny) nie uznawał jakiegokolwiek boga, określonego wyznania wiary, rytuałów religijnych, organizacji duchowieństwa poza wspólnotą religijną mnichów skupionych w gminach. Stąd też pojawiają się kwalifikacje buddyzmu (w jego pierwotnej postaci) jako raczej doktryny filozoficznej i religijnej, a nie wyłącznie nowej religii. Zresztą, sama postać Buddy i jego nauka, nie dają się precyzyjnie określić. Zatem, wszelkie próby dookreślenia tychże z pozycji odmiennej bazy kulturowo – religijnej, mogą być całkiem nietrafne. To, jaki charakter mają szkoły buddyzmu współczesnego, jest wynikiem swoistej twórczości teologicznej mnichów – przywódców buddyjskich. Dziś, Budda Śakjamuni, uznawany jest za twórcę (lub reformatora) nowej religii, filozofa i przywódcę duchowego.…
-
Buddyzm dla wyznawcy Chrystusa (BU7)
Buddyzm dla wyznawcy Chrystusa Obrazek wyróżniający: Flagi modlitewne buddyzmu, Nepal, Katmandu Troiste ujęcie buddyjskich wartości Niektóre ogólne założenia buddyzmu są do przyjęcia przez wyznawcę niemal każdej religii. Również każdego człowieka miłującego podstawowe zasady etyczne i pielęgnującego wartości duchowe. Ale zapoznanie się ze szczegółami, rodzi kontrowersje, niezrozumienie, a nawet sprzeciw. Zainteresowanie buddyzmem – jak się wydaje – bierze się z niezwykle ciekawej historii życia samego Buddy, egzotycznej (dla chrześcijanina) oraz mistycznej nauki. Ponadto, ze względu na odmienne zasady życia zarówno osób duchownych jak i świeckich. Pierwsze zetknięcie z buddyzmem, w jego ogólnych zarysach bądź wybiórczo, wydaje się fantastyczną przygodą duchową. Doktryna ta jest ogromnie skomplikowana. Właśnie z tego względu, także ze…
-
Polityczne tło reformacji Marcina Lutra (Ch17)
Polityczne tło reformacji Marcina Lutra Przez cały czas zatargów Lutra z Rzymem, Luter miał ciche poparcie książąt niemieckich i wpływowych możnowładców. W tej sytuacji nie udało się ani aresztować go, ani wykonać postanowienia o banicji. Książę Saksonii Maksymilian II (późniejszy cesarz rzymsko-niemiecki) spostrzegł, że papież obawia się nauki Lutra, postanowił więc wykorzystać tę sytuację w przetargach z Leonem X. Następny papież (po Leonie i Hadrianie), Klemens VII, próbował – jak Hadrian – naprawiać błędy poprzedników. Był to również człowiek wykształcony i zręczny mediator (sprzymierzeniec Hiszpanów panujących we Włoszech), jednak wyniesienie potęgi Hiszpanów w pn. Włoszech – obróciło się przeciwko niemu. W rezultacie wmieszał się w wojnę z Hiszpanami o wyzwolenie…
-
Reformacja w Kościele. Dzieło Marcina Lutra (Ch16)
Reformacja w Kościele – mowa o reformacji zapoczątkowanej przez Marcina Lutra w XVI wieku. W poniższym Wpisie zaprezentuję akty sprzeciwu wobec nadużyć Kościoła oraz przedstawię próby ratowania prawdziwej wiary (jak utrzymywali reformatorzy) i próby reformowania organizacji kościelnej. Pomimo ciosu, jaki zadał Rzymowi Marcin Luter, Kościół podniósł się i po okresie zachwiania, trwał nadal. Nie znaczy to, że nic się nie zmieniło. Niektóre drastyczne praktyki władz kościelnych zostały zaniechane, wprowadzono pewne innowacje, zwłaszcza w zakresie liturgii i obrzędów, a przede wszystkim opracowana została w sposób bardziej kompleksowy i jednolity doktryna teologiczna. Stolica Apostolska wykazała się znaczną determinacją w zakresie zweryfikowania swojej polityki, tak wobec duchowieństwa, jak i wobec wiernych. Ogólna sytuacja,…
-
Zło radykalne-1. Immanuel Kant (Ka3)
Zło radykalne. Immanuel Kant Obrazek: Immanuel Kant z gośćmi w swoim domu Problem istnienia zła w świecie podejmowany był niemal od początków filozofii, a zło było i jest ujmowane jako nieodłączne człowiekowi. Najczęściej związane jest z jego działalnością nakierowaną na współtworzenie rzeczywistości z jednoczesnym realizowaniem własnych zamierzeń. Postępuj tak, byś człowieczeństwa tak w twej osobie, jako też w osobie każdego innego używał zawsze zarazem jako celu, nigdy tylko jako środka. Człowiek, wyposażony w rozum, obdarowany wolą, od zawsze starał się być panem świata i podporządkować sobie przyrodę. Pragnął także poznać prawa rządzące naturą, jak i zrozumieć ten skomplikowany twór, jakim jest człowiek. W swoich rozważaniach nad istotą człowieczeństwa, nieustannie powraca…
-
Heterodoksja przedreformacyjna w Kościele (Ch14)
Obrazek: Ostatni bastion katarów w Montsegur we Francji Heterodoksja przedreformacyjna Odłamy doktrynalne Wiek XI przyniósł, po okresie względnego spokoju, nową falę sporów doktrynalnych i ostrej krytyki Kościoła. Początkowo były to pojedyncze grupy heretyków, zwalczane skutecznie przez ortodoksję. Z czasem ruchy heterodoksyjne występowały coraz liczniej i były lepiej zorganizowane, zatem przygotowały one grunt dla późniejszych wielkich przemian w religii chrześcijańskiej. Uwaga Pierwsze wystąpienia zanotowano na terenie Francji: w Szampanii w 1000 r., w Akwitanii w 1018 r., w Orleanie – 1022 r., w Leodium – 1135 i 1145, w prowincji Perigord – 1143, w Agen nad Garonną – w tym samym mniej więcej czasie, w Bretanii oraz w śr. i poł.…
-
Racja i Słabość
Racja i Słabość Bóg i człowiek Relacje z Bogiem są zawsze trudne dla człowieka. Nikt z nas, ludzi, nie zna Boga, nie rozumie i nawet nie ma pojęcia jak On Istnieje? Kim jest i jakimi cechami się charakteryzuje? Co o nas myśli, czego tak naprawdę od nas oczekuje i czy w ogóle o każdym człowieku wie? Widzi go? Słyszy? Czy wie, co on robi i co myśli? I czy wie, że ktoś cierpi, a ktoś inny się cieszy? I generalnie: jaki jest cel, sens istnienia Boga, jak również człowieka, czyli jak jest urządzony świat, a może Wszechświat? Zupełnie nie wiadomo! Duchowni (kapłani, zakonnicy) opisują Boga i podają Jego cechy, a…
-
Ruchy reformatorskie w Kościele powszechnym (Ch13)
Obrazek: Sesja Soboru Trydenckiego, autor: Juan Zabalo (1684–1746) Ruchy reformatorskie w Kościele powszechnym. Wprowadzenie W trzech kolejnych wpisach zaprezentuję akty sprzeciwu wobec nadużyć Kościoła oraz przedstawię próby ratowania wiary – inaczej rozumianej – i próby reformowania organizacji kościelnej. Ruchy reformatorskie w Kościele powszechnym Ogólna sytuacja, zarówno Kościoła samego jak i chrześcijaństwa, była w owych czasach (XI – XVI wiek) niestabilna. Łupem innowierców padały tereny z wyznaniem chrześcijańskim, np. Węgry – zajęte zostały przez Ottomanów. Wieczne wojny, których podłożem były waśnie religijne, pochłaniały wiele energii i środków. Odwracały też uwagę od istotnych teologicznych i chrystologicznych zagadnień. Toteż kondycja Kościoła nie była najlepsza, mimo potęgi Stolicy Apostolskiej. Ale przecież nie sam papież i…
-
Władza papieży (Ch11)
Obrazek: Pałac papieży w Avinionie (Francja) Władza papieży przechodziła dość dziwne koleje losu. Z jednej strony papiestwo rosło w siłę (kościelno-świecką), a z drugiej strony traciło terytoria swoich wpływów. Najpierw teren wschodniej Europy, po schizmie Focjusza, później, w XVI wieku, teren Europy środkowej i północnej, przyjmujący wyznanie protestanckie. Pozostały pod jurysdykcją religijną Rzymu, narody południowo-europejskie i romańskie, także Polska. Sprzedawanie stanowisk kościelnych Stanowiska, hierarchia stanowisk i godności kościelnych – traktowane były jako dobra świeckie. Mianowanie na stanowisko przez papieża było jego osobistą decyzją, często traktowane jako przysługa dla jakiegoś księcia, nierzadko za pieniądze. Stąd, hierarchowie kościelni byli właśnie przede wszystkim urzędnikami. Bardziej dbali o pomnażanie własnych majątków (np. szafowali dyspensami,…
