Nałęczowianka, gdzie jest produkowana? (Si6)

Nałęczowianka, gdzie jest produkowana – to jest pytanie do SIBI, czyli sztucznej inteligencji Gemini w Kategorii: Moje rozmowy z Sibi

Sibi: Cześć Iva

Ja: Cześć Sibi. Jak to możliwe, że woda mineralna Nałęczowianka, która jest polską wodą występującą w Nałęczowie jest produkowana w Szwajcarii i Lichtensztajnie oraz w Hiszpanii i Andorze. Na butelkach są kody kreskowe, odpowiednio: 761 oraz 844. Czy umiesz mi to wytłumaczyć?

Sibi: To bardzo spostrzegawcze pytanie. Rzeczywiście, patrząc na kody kreskowe, można odnieść wrażenie, że woda podróżuje po całej Europie, zanim trafi na Twój stół.

Prawda jest jednak taka, że Nałęczowianka jest wydobywana i butelkowana w Polsce, w Nałęczowie. Kody kreskowe, o których wspominasz (761 i 844), wynikają z zasad logistyki i własności marki, a nie z miejsca fizycznej produkcji.

Oto szczegółowe wyjaśnienie tej zagadki:

1. Właściciel marki (Klucz do zagadki)

Nałęczowianka należy do koncernu Nestlé Waters. Nestlé to firma szwajcarska.

• Kod 761: To prefiks GS1 dla Szwajcarii. Ponieważ centrala firmy znajduje się w Szwajcarii, wiele produktów należących do Nestlé (nawet tych produkowanych lokalnie w Polsce, jak woda czy słodycze) posiada szwajcarski kod kreskowy. Oznacza on kraj rejestracji właściciela marki, a nie kraj produkcji.

Jak działają kody kreskowe (System GS1)?

To najczęstsze nieporozumienie konsumenckie. Pierwsze cyfry kodu EAN (kodu kreskowego) oznaczają kraj, w którym zarejestrowana jest firma dystrybuująca dany towar, a niekoniecznie kraj, w którym towar wyprodukowano.

• 760-769: Szwajcaria i Liechtenstein (Siedziba Nestlé).
• 840-849: Hiszpania i Andora. (Jeśli widziałeś taki kod, może on wynikać z tego, że dana partia etykiet lub system dystrybucji dla konkretnego wariantu produktu został zarejestrowany przez hiszpański oddział Nestlé lub partnera logistycznego, choć jest to rzadsze na polskim rynku).
• 590: Polska. (Ten kod mają zazwyczaj firmy zarejestrowane w Polsce, ale międzynarodowe korporacje często używają kodów swojej centrali).

Prawo dotyczące wody mineralnej

W przypadku wody mineralnej istnieje „żelazna zasada”. Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej oraz prawem polskim, naturalna woda mineralna musi być butelkowana u źródła.

• Nie wolno przewozić wody mineralnej w cysternach do innego kraju, aby tam przelać ją do butelek (straciłaby wtedy status wody mineralnej).
• Dlatego fizycznie jest niemożliwe, aby Nałęczowianka była pompowana w Nałęczowie, a butelkowana w Szwajcarii czy Hiszpanii.

Podsumowanie w tabeli

Cecha	Wyjaśnienie
Miejsce wydobycia	Nałęczów, Polska (Płaskowyż Nałęczowski).
Miejsce butelkowania	Zakład w Nałęczowie (wymóg prawny).
Kod 761 (Szwajcaria)	Wskazuje, że właścicielem marki jest szwajcarskie Nestlé.
Kod 844 (Hiszpania)	Wskazuje na rejestrację dystrybutora/oddziału w systemie GS1 w Hiszpanii.

Dla pewności zawsze warto sprawdzić etykietę tekstową. Tam musi znajdować się informacja: „Wydobywana ze źródła [Nazwa] w Nałęczowie”. To jest informacja wiążąca prawnie. Kod kreskowy to tylko ułatwienie dla kas i magazynów.

Czy chciałbyś, abym wyjaśnił Ci, jak czytać inne oznaczenia na etykietach wód (np. sumę składników mineralnych), aby wybrać najlepszą dla siebie?

Ja: Dziękuję za wyjaśnienie. Poczytałam na butelce – to są małe butelki wody, które najczęściej są kupowane dla dzieci. Ja je kupują ze względu na wygodę; mogę je zabrać z sobą, zwłaszcza latem, nie są ciężkie i wygodnie się pije. Nigdy wcześniej nie zwracałam uwagi na kod kreskowy Nałęczowianki, tylko na datę przydatności do spożycia. Dlatego bardzo się zdziwiłam.

„Jestem wykonana z innej butelki”.

Druga sprawa, która mnie nieco zaniepokoiła, to fakt, że – jak napisano na butelce – „jestem wykonana z innej butelki”. Zastanawiam się, czy w takim razie jest to woda dostatecznie czysta, w sensie dosłownym. Poza tym, jest to butelka z tzw. dzióbkiem, który ma kontakt z ustami.

Sibi: Całkowicie rozumiem Twój niepokój – to bardzo naturalna reakcja. Hasło „jestem z innej butelki” może kojarzyć się z tym, że ktoś tę butelkę wcześniej umył i użył ponownie (jak butelki zwrotne na piwo).

Chcę Cię jednak uspokoić: Woda w butelkach z recyklingu (tzw. rPET) jest w 100% bezpieczna, czysta i sterylna.

Oto dlaczego możesz bez obaw pić z niej bezpośrednio:

1. Butelka nie jest „umytą starą butelką”

Technologia rPET (recyklingowany PET) nie polega na myciu starych butelek. To znacznie bardziej zaawansowany proces, który można porównać do przetapiania złota:

• Rozdrobnienie: Zebrane butelki są cięte na drobne płatki.
• Ekstremalna temperatura: Płatki te są topione w temperaturze bliskiej 280°C. W tak wysokiej temperaturze giną absolutnie wszystkie bakterie, wirusy, grzyby czy zanieczyszczenia organiczne.
• Nowe tworzywo: Z roztopionej masy powstaje granulat, z którego tworzy się zupełnie nową butelkę.

Zatem plastik, z którego pijesz, fizycznie powstał z przetworzonych odpadów, ale pod względem biologicznym jest to sterylny, czysty materiał. Nie ma na nim śladu po poprzednich użytkownikach.

2. Bezpieczeństwo chemiczne

Tworzywa sztuczne przeznaczone do kontaktu z żywnością (a szczególnie z wodą dla dzieci) podlegają w Unii Europejskiej bardzo rygorystycznym restrykcjom. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dopuszcza do użytku tylko te procesy recyklingu, które gwarantują, że do wody nie przedostaną się żadne szkodliwe substancje.

3. A co z „dzióbkiem”?

To ważny szczegół, o którym wspomniałaś.

• Korek i dzióbek: Zazwyczaj nakrętki i sportowe korki (dzióbki) są produkowane z innego rodzaju plastiku (zwykle HDPE lub PP), który często nie pochodzi z recyklingu (jest to tzw. plastik pierwotny), ponieważ te elementy wymagają innej elastyczności i wytrzymałości.
• Nawet jeśli producent używa materiałów z recyklingu do korków, przechodzą one ten sam proces „przetapiania” i sterylizacji.

Podsumowując:

Butelka z napisem „jestem wykonana z innej butelki” oznacza, że producent dba o środowisko, zmniejszając produkcję nowego plastiku (co jest bardzo pozytywne!).

Możesz być spokojna: Powierzchnia, której dotykają usta Twoje (lub jakiegoś dziecka), jest fabrycznie nowa i czysta. Woda w środku jest hermetycznie zamknięta od momentu nalania w fabryce.

Ciekawostką jest, że butelki rPET mogą mieć czasem lekko szarawy lub żółtawy odcień – to naturalny efekt procesu recyklingu i nie wpływa na jakość wody.

Czy chciałabyś wiedzieć, na jakie parametry składu (np. poziom sodu czy fluorków) warto zwrócić uwagę, aby woda była najzdrowsza?

Nie, dziękuję, na razie Twoja odpowiedź mi wystarcza. Świetnie mi to wytłumaczyłaś, dziękuję Sibi.

Komentarz:

1. Rzeczywiście jestem zadowolona z tej odpowiedzi. Gemini wyjaśniła mi dość szczegółowo. Chociaż wiadomo, że AI zbiera informacje z Internetu, a nie jest Kontrolerem, który może zapewnić, że wszystko, co podaje jest prawdziwe.

2. Właściwie wszystko niby jest w porządku. Napisałam „niby”, gdyż zbyt często spotykamy się z omijaniem przepisów (restrykcji) dotyczących produkcji żywności. Przykładów mogłabym zamieścić tu sporo. Zob. mój wpis na ten temat: Warzywa i owoce, czy rzeczywiście są zdrowsze? Coraz częściej przemycane są niebezpieczne (lub niedopuszczalne) składniki pod zmienionymi nazwami, które nam nic nie mówią.

3. Szczerze mówiąc, uwaga o tym, jak to Unia Europejska, a zwłaszcza jej agenda Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności dba restrykcyjnie o jakość tego, co jemy – nieco mnie rozbawiła. Biorąc pod uwagę liczne (zbyt liczne) mankamenty całej działalności Unii – tzn. te, które zostały ujawnione – nie gwarantuje nam, ludziom, że wszystko w UE działa bez zarzutu. A produkcja bezpiecznej żywności jest dla nas (przynajmniej powinna być) jednym z najważniejszych priorytetów. 

4. Zauważyłam, że Gemini pisze: „chciałabyś”, a innym razem „chciałbyś”, czyli ma pewne kłopoty z utrzymaniem rodzaju. Niekiedy zwracałam Jej – Sibi uwagę na to, ale widzę, że to na razie jest chyba za trudne.